تبلیغات
شهدای دفاع مقدس شهر ترکالکی - عملیات کربلای 5 و شهدای عملیات کربلای5 شهر ترکالکی











 

 






نامگذاری سال 1365 به سال سرنوشت و عدم موفقیت در عملیات کربلای4 بحران بزرگی را برای فرماندهان جنگ ایجاد کرده بود . آقای هاشمی رفسنجانی به عنوان فرمانده عالی ، ادامه جنگ را به شرط تضمین پیروزی مقبول می دانست و فرماندهان یگان های سپاه نیز که از نتایج عملیات کربلای4 دچار فشار روحی بودند و نیز استحکامات شلمچه را غیره قابل عبور می دانستند ، نه تنها تضمین پیروزی را میسر نمی دیدند ، بلکه کسب موفقیت در شلمچه را امکان ناپذیر ارزیابی می کردند . اما در این میان فرمانده کل سپاه که از شکست در کربلای4 ، فقط ضعف دشمن در شلمچه را شناسایی کرده بود ، از نادر افراد امیدواری بود که در جلسات تصمیم گیری بر اجرای عملیات در منطقه شلمچه اصرار می ورزید . به عبارت دیگر ، اگر چه عملیات کربلای4 به موفقیت نینجامید ، لیکن تاکتیک به کار رفته در آن عملیات در محور شلمچه که سبب شکسته شدن خط دشمن و نفوذ به عمق مواضع آنها شد ، آسیب پذیری موانع مستحکم شرق بصره را آشکار ساخت . به هر صورت ، عملیات کربلای5 در وضعیت بسیار دشواری طراحی و اجرای آن بلافاصله آغاز شد . در این عملیات مواضع عراق در کانال پرورش ماهی ، پنج ضلعی و شلمچه از سمت شمال مورد هجوم قرار گرفت و بسیاری از دژهای نفوذ ناپذیر تسخیر شد . از آنجا که این عملیات تنها دو هفته پس از پایان عملیات کربلای4 به وقوع پیوست ، دشمن از نظر زمان غافل گیر شد . همچنین به دلیل این جهت هجوم نیروهای خودی ، خلاف جهت آرایش نیروهای عراقی بود ، دشمن در تاکتیک نیز غافل گیر شد . به این ترتیب خشنودی عراق در متوقف کردن عملیات ابوالخصیب(کربلای4) دیری نپایید و دو هفته بعد بصره که زمین های اطراف آن بسیار مسلح و نفوذ ناپذیر شناخته می شد ، در مقابل هجومی جدید و تهدیدی جدی قرار گرفت ، هجوم نیروهای پیاده ای که اگر به زرهی و هلکوپتر تجهیز شده بودند ، پیشروی آنان تا دروازه بصره مسلم به نظر می رسید . فرصت دادن به نیروهای رزمی سپاه و واگذاری این منطقه ، به معنای تسلیم عراق و تحقق خواسته های جمهوری اسلامی ایران در جنگ بود ، لذا عراق پذیرفت که برای سد کردن حرکت رزمندگان ایران بهای سنگینی بپردازد و با گسیل انبوه نیروهای خود به منطقه با وسعت کم ، در زیر آتش شدید و موثر نیروی خودی ایستادگی نماید . این اقدام که به متلاشی شدن شمار فراوانی از یگان های عراقی انجامید ، بدین معنا بود که دشمن برای از دست ندادن زمین شرق بصره ، آماده پذیرش تلفات فراوانی است . با این حال ارتش عراق نتوانست مانع از سقوط مواضع خود در شرق بصره شود و 80 درصد از هدف های عملیات کربلای5 تامین شد . پیروزی ایران در این زمین ، شمارش معکوس پایان جنگ را در پی داشت . عبور از استحکامات شرق بصره نشان داد پیروزی ایران در هر وضعیت متصور است و استحکامات و تجهیزات عراق نمی تواند در بازداشتن رزمندگان ایران نقش تعیین کننده ای داشته باشد ، لذا برای جلوگیری از شکست ارتش تلاش گسترده ای صورت گرفت که در نهایت به تصویب قطعنامه 598 سازمان ملل انجامید . در این عملیات شهید  حسین خرازی فرمانده لشکر 14 امام حسین(ع) اصفهان و شهید اسماعیل دقایقی فرمانده لشکر 9 بدر خوزستان به درجه رفیع شهادت نائل آمدند .

نام‌ عملیات  :  كربلای‌5  و  عملیات‌ تكمیلی‌ کربلای5

زمان‌ اجرا : 1365/10/19  تا  1365/12/7

مدت‌ اجرا : 70 روز با عملیات تکمیلی

رمز عملیات :  یا زهرا(سلام‌ الله‌ علیها)

مكان‌ اجرا : شلمچه ، منطقه‌ عمومی‌ شرق‌ بصره‌


شـهـدای عـمـلـیـات کـربـلـای5 شـهـر تـرکـالـکـی و شـهـدای دی مـاه :


1 - شهید رضا صالحی  /  شهادت :  1365/10/22  شلمچه عملیات کربلای5

2 - طلبه شهید سید عبدالله مروج  /  شهادت  :  1365/10/24  شلمچه عملیات کربلای5

3 - شهید علیرضا آقامیری  /  شهادت  :  1365/11/4  شلمچه عملیات کربلای5

4 - شهید کریم رحیمی  /  شهادت  :  1365/11/4  شلمچه عملیات کربلای5

5 - شهید رحیم ترکالکی  /  شهادت  :  1365/11/4  شلمچه عملیات کربلای5

6 - شهید محمد حسنی پور  /  شهادت  :  1365/11/4  شلمچه عملیات کربلای5

7 - شهید مجید پاپی زاده  /  شهادت  :  1365/11/7  شلمچه عملیات کربلای5

الف - شهید غلام غلامی  /  شهادت  :  1375/10/7  زاهدان درگیری با اشرار




=================================================

دانلود فایل صوتی از عملیات کربلای 5 راوی علیرضا دلبریان

=================================================

http://www.emtedad61.ir/post/493

=================================================


عبور از موانع نفوذ ناپذیر دشمن :

نوزدهم دی ماه سالروز عملیات پیروزمندانه کربلای پنج است پس از پایان این عملیات بود که تلاش‌های بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ افزایش یافت. 

سنگینی شرایط دشوار پس از عملیات كربلا - 4 ضرورت انجام عملیات دیگری را ایجاب می‌كرد. عملیاتی كه پیروزی آن تضمین شده باشد و ضمناً از جنبه نظامی و سیاسی بسیار ارزشمند باشد تا آثار نامطلوب كربلا-4 را جبران نماید.

ارزشمندترین منطقه موجود، شلمچه بود كه دشمن در آن مستحكمترین مواضع و موانع را داشت؛ بطوری كه عبور از آنها غیرممكن می‌نمود و با توجه به اصول نظامی شناخته شده و محاسبات كمی، ضریب موفقیت بسیار ناچیز بود و بالطبع تضمین پیروزی از سوی فرماندهان عملیات را غیرممكن می‌ساخت؛ لیكن ضرورت غیرقابل انكار ادامه جنگ در آن موقعیت و لزوم تسریع در تصمیم‌گیری پس از عملیات كربلا4 سبب گردید كه صرفاً برای انجام تكلیف و با امید به نصرت الهی، تمامی نیروهای خودی اعم از رزمنده و فرمانده برای عملیات بزرگ كربلا-5 آماده شوند.

 

 karbala5.jpg

 

اهداف عملیات

منطقه شلمچه به لحاظ اهمیت سیاسی و نظامی آن، به عنوان یكی از معابر وصولی شهر بصره، همواره در زمره اهداف قوای نظامی جمهوری اسلامی ایران قرار داشت. در صورت تسلط بر این منطقه، جمهوری اسلامی می‌توانست برتری خود در جنگ را به اثبات برساند.

 

موقعیت منطقه

منطقه عملیاتی شلمچه كه در جنوب شرقی شهر مهم بصره قرار گرفته و تقریباً نزدیكترین محور وصولی به این شهر به شمار می‌آید، به مناطق و محورهای زیر محدود می‌باشد:

از شمال، به آبگرفتگی جنوب زید

از شرق، به دژ مرزی ایران و عراق

از جنوب، به رودخانه اروند و اروند صغیر

از غرب، به كانال زوجی و شهرهای تنومه و الحارثه.

این منطقه از تعداد زیادی نهر، كانال، خاكریز، جاده و ... تشكیل شده است كه همه آنها در بخش شمالی اروند قرار دارند. همچنین، آبگرفتگی‌های متعددی در این منطقه وجود دارند كه از سوی ارتش عراق به عنوان موانعی در مقابل هرگونه نفوذ قوای جمهوری اسلامی ایجاد شده‌اند.

 

استعداد دشمن

منطقه عملیاتی در حوزه پدافندی سپاه سوم عراق بود و سه لشكر 11 پیاده، 5 مكانیزه و 3 زرهی در این منطقه مستقر بودند.

با شروع عملیات، تعداد دیگری از لشكرهای عراق به تدریج در منطقه عملیاتی حضور یافتند. این لشكرها عبارت بودند از:

الف- پیاده:

لشكرهای 2، 4، 7، 8، 22، 32، 14، 15، 25، 18، 30، 29، 27، 28، 33، 20 و 35

ب- زرهی:

لشكرهای 6، 10 و 12

ج- مكانیزه:

لشكر 1

د- گارد ریاست جمهوری:

لشكرهای 1، 2، 3 و 6

در ذیل، تمامی یگان‌هایی كه به منطقه كربلا - 5 اعزام شدند، بر حسب تیپ آورده شده است:

الف- پیاده:

تیپهای 36، 4، 5، 29، 18، 19، 38، 39، 23، 22، 28، 45، 47، 48، 14، 44، 71، 72، 74، 75، 76، 78، 79، 81، 82، 83، 84، 88، 90، 91، 93، 94، 95، 96، 101، 102، 103، 105، 106، 107، 109، 111، 112، 113، 114، 116، 117، 118، 119، 120، 238، 412، 413، 417، 418، 421، 422، 423، 426، 428، 429، 430، 431، 435، 436، 437، 438، 439، 442، 443، 501، 502، 506، 603، 604، 605، 701، 702، 703، 704، 707، 801 و 805

ب- زرهی:

تیپهای 34، 6، 12، 26، 30، 16، 17، 42، 37، 50 و گردان تانك لشكر 11 پیاده

ج- مكانیزه:

تیپ‌های 27، 8، 20، 15، 25، 24، 46

د- گارد ریاست جمهوری:

تیپ‌های 4، 5، 6، 7، 8، 16، 17 پیاده، 2 و 10 زرهی، 1 مكانیزه، 3 نیروی مخصوص و 11 كماندو

هـ- نیروی مخصوص:

تیپ‌های 65، 66 و 68

و- كماندو:

تیپ‌های 1، 2 و 3 ستاد كل، هفت تیپ كماندویی از سپاه‌های هفت گانه و پنج گردان مستقل كماندو.

ز- توپخانه:

46 گردان

 

سازمان رزم خودی

براساس موجودی 200 گردان نیرو، سازمان رزم به شكل زیر طراحی شد:

قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص)

قرارگاه كربلا

لشكر 25 كربلا

لشكر 41 ثارالله(ع)

لشكر 19 فجر

لشكر 10 سیدالشهدا(ع)

لشكر 31 عاشورا

تیپ مستقل 33 المهدی(عج)

تیپ مستقل 18 الغدیر

تیپ مستقل 48 فتح

قرارگاه نجف

لشكر 17 علی‌بن‌ابیطالب(ع)

لشكر 5 نصر

لشكر 105 قدس

لشكر 155 ویژه شهدا

لشكر 21 امام رضا(ع)

تیپ مستقل 57 حضرت ابوالفضل(ع)

تیپ مستقل 29 نبی‌اكرم(ص)

تیپ مستقل 12 قائم(عج)

قرارگاه قدس

لشكر 27 محمد رسول‌الله(ص)

لشكر 7 ولی‌عصر(عج)

لشكر 8 نجف اشرف

لشكر 14 امام حسین(ع)

لشكر 32 انصارالحسین(ع)

تیپ مستقل 44 قمر بنی‌هاشم(ع)

همچنین، گردان مستقل 38 زرهی ذوالفقار، تیپ 20 زرهی رمضان و تیپ توپخانه 15 خرداد تحت امر قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) بودند. در مجموع، 24 گردان توپخانه آماده آتش وجود داشت.

در جریان عملیات نیز قرارگاه عملیاتی نوح و تیپ‌های مستقل 110 خاتم‌الانبیاء(ص) و 22 بدر به سازمان رزم عملیات ملحق شدند.

 

طرح عملیات

در همان بحث‌های اولیه طراحی مانور عملیات، چنین تدبیر شد كه یك محور هجوم در شمال منطقه پنج ضلعی و یك محور نیز در جناح راست آن، با عبور از كانال پرورش ماهی، قرار داده شود. در چنین صورتی، دشمن كه استحكامات منطقه را اغلب در جهت پدافند از شرق احداث كرده بود، با هجوم قوای جمهوری اسلامی از شمال به جنوب مواجه می‌شد.

به دلیل محدودیت زمین و وابستگی منطقه پنج ضلعی با جناح راست منطقه عملیات، مقرر شد قرارگاه كربلا ماموریت شكستن خط و گرفتن جای پای اولیه را به عهده داشته باشد و دو قرارگاه قدس و نجف با عبور از این جای پا منطقه تصرف شده را توسعه دهند.

 

شرح عملیات

فرمان آغاز درگیری در ساعت 01:35 مورخ 19/10/1365 - با رمز یازهرا(س) - به یگان‌های خط‌ شكن ابلاغ شد. نیروهای قرارگاه كربلا با درهم شكستن مواضع دشمن در محورهای كانال پرورش ماهی، منطقه پنج ضلعی و شلمچه درصدد برآمدند با یكدیگر الحاق كنند. قرارگاه نجف نیز كه در شب اول عملیات تنها با یك لشكر در جزیره بوارین - به منظور فریب دشمن - وارد عمل شده بود، توانست بطور موقت و محدود در خط اول ارتش عراق در این جزیره رخنه كند.

در ادامه عملیات، نیروهای خودی ضمن درهم شكستن دو پاتك عراق به سوی شلمچه پیشروی كرده و در ساعت 10 صبح به مجاورت كانال هفت دهنه رسیدند و با تصرف دو موضع هلالی شكل اول و دوم و موقعیت خود در منطقه پنج ضلعی و شلمچه را مستحكم كردند.

عملیات در شب دوم در حالی ادامه یافت كه دشمن با آگاهی از تلاش اصلی فرماندهی عملیات، یگان‌هایی را كه به فاو و سایر مناطق عملیاتی برده بود، به سرعت به منطقه شلمچه منتقل می‌كرد. بخش اعظم تلاش دشمن به عقب راندن نیروها از غرب كانال و نیز جلوگیری از ایجاد الحاق در مثلث نوك كانال معطوف شده بود. به همین خاطر، در این شب كه قوای قرارگاه‌های قدس و نجف وارد عمل شده بودند، عواملی همچون آتش دشمن، نداشتن مواضع مناسب برای پدافند و ... موجب شد تا فقط به انهدام نیروی دشمن و استحكام مواضع متصرفه در روز اول و نیز برهم ریختن آرایش نیروهایی كه خود را برای پاتك آماده می‌كردند، بسنده شود.

با آغاز روشنایی روز دوم عملیات، پاتك‌های سنگین دشمن - بیش از 20 مورد - در غرب كانال پرورش ماهی شروع شد كه در هر پاتك، رزمندگان خودی با تحمیل تلفات به یگان‌های دشمن، آنها را عقب می‌راندند.

در شب سوم، پد بوبیان، بخشی از جاده آسفالت در جنوب كانال پرورش ماهی، پل دوم و نیز مواضع هلالی شكل نوك كانال به تصرف نیروهای قرارگاه كربلا درآمدند. نیروهای قرارگاه نجف نیز ضمن تصرف سومین موضع هلالی شكل، روی دژ مرزی پیشروی كرد. همچنین، قوای قرارگاه قدس حركت خود را در شرق نهر دوعیجی آغاز كرده و ضمن پاكسازی مواضع هلالی شكل سوم و چهارم، به جاده شلمچه دست یافتند و در نتیجه، یگان‌های دو قرارگاه قدس و نجف موفق شدند اهداف مرحله اول عملیات را تامین كنند.

در ادامه، یگان‌های قرارگاه قدس به منظور تصرف خط دشمن در مجاورت نهر جاسم به پیش رفتند، لیكن به دلیل مقاومت نیروهای عراقی كه تا صبح روز بعد ادامه داشت، مجبور شدند تا خطر نهر دوعیجی عقب‌نشینی كنند.

ساعت 9 صبح فشار هوایی و بمباران خطوط عملیاتی و عقبه‌های خودی همراه با بكارگیری سلاح‌های شیمیایی افزایش یافت و دشمن توانست نیروهای مستقر در محور كانال ماهی را عقب براند.

در شب چهارم نیز طرح عملیات شب قبل مجدداً تكرار شد و همه یگان‌ها - به جز یك یگان كه وارد بوارین شده بود - پس از انهدام نیرو و در نهایت با روشن شدن آسمان به خطوط پدافندی روز قبل خود بازگشتند تا برای آغاز ماموریت بعدی آماده شوند.

در ابتدای روز چهارم، پاتك دشمن به جزیره بوارین آغاز شد كه با تلاش نیروهای قرارگاه نجف این پاتك با ناكامی مواجه گردید. در محور قرارگاه كربلا نیز برای حفظ مواضع جناح راست و تثبیت موقعیت در منطقه كانال پرورش ماهی، نیروهای خودی به رها كردن آب مبادرت ورزیدند. به این ترتیب، پیشروی در این محور متوقف شد و عملیات با دو هدف اصلی تصرف خط نهر جاسم و پاكسازی جزیره بوارین ادامه یافت.

از ساعت 3 بامداد روز پنجم عملیات، دشمن پاتك خود را در غرب كانال ماهی همراه با شدیدترین و پرحجم‌ترین آتش توپخانه در طول جنگ آغاز كرد و نهایتاً پس از حدود 5/2 ساعت تنها توانست دو موضع هلالی شكل را بازپس گیرد.

با فرا رسیدن شب، یگان‌های قرارگاه نجف ماموریت دیگری را با هدف تصرف كامل بوارین و مقر دشمن آغاز كردند و موفق شدند فقط به هدف دوم (تصرف مقر دشمن) دست یابند.

در روزها و شبهای بعد نیز ، رزمندگان خودی طی درگیری‌های متعدد توانستند علاوه بر استقرار در شرق نهر جاسم، قسمتی از غرب این نهر را به عنوان سرپل به دست آورند.

متقابلاً، دشمن در حالی كه تلفات بسیاری را متحمل شده و زمین ارزشمند شرق نهر جاسم را از دست داده بود، با تداوم عملیات در غرب این نهر و پذیرش تلفات بیشتر، سرانجام برای جلوگیری از پیشروی قوای نظامی سپاه پاسداران، تعداد زیادی از یگان‌های خود را وارد منطقه كرد.

در این میان، با توجه به مشكلات، موانع و كمبودهای موجود به نظر می‌رسید تداوم عملیات در غرب نهر جاسم و دستیابی به كانال زوجی به سهولت امكان‌پذیر نیست. بنابراین، در تاریخ 7/11/1365 مقرر شد مهلت دوهفته‌ای به یگان‌های عمل كننده -فرصت بازسازی و تجدید قوا - داده شود تا آمادگی لازم را برای ادامه عملیات بیابند.

در شامگاه مورخ 3/12/1365، مرحله تكمیلی عملیات آغاز شد و نیروها با پیشروی در محور نهرجاسم موفق گردیدند چهارراه شلمچه را به تصرف خود درآوردند. متقابلاً، دشمن نیز با فرارسیدن صبح، علاوه بر انجام سه مورد پاتك - همراه با استفاده از سلاح شیمیایی - خطوط خود در این محور را تقویت كرد.

در ادامه عملیات، نیروهای خودی موفق شدند تا روز 13/12/1365 ضمن پیشروی در غرب كانال ماهی و تصرف هلالی شكل شوم و نیز تسخیر یكی از مستحكمترین قرارگاه‌های دشمن در منطقه، به انهدام نیروهای دشمن بپردازند.

 

نتایج عملیات

عبور از موانع نفوذناپذیر دشمن در شرق بصره و حضور در حومه این شهر به گونه‌ای اهمیت یافت كه متعاقب این عملیات:

موقعیت سیاسی و نظامی عراق تضعیف شد و در نتیجه حملات گسترده این كشور به مراكز اقتصادی، صنعتی و مسكونی ایران بار دیگر آغاز شد.

اوضاع جبهه‌های نبرد به سود قوای نظامی ایران تثبیت شد و سپاه پاسداران یكی از ارزنده‌ترین تجارب نظامی خود را كسب كرد.

تلاش‌های بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ افزایش یافته و به تصویب قطعنامه 598، كه در آن برای اولین بار تا حدودی نظریات جمهوری اسلامی ایران ملحوظ شده بود، در شورای امنیت سازمان ملل انجامید.

حضور گسترده نظامی امریكا و متحدینش در خلیج فارس آغاز شد و یكی از هواپیماهای مسافربری ایران توسط ناوگان امریكا ساقط گردید.

 آخرین آمار انهدام نیروی دشمن از شروع عملیات كربلا 5 تا پس از عملیات تكمیلی كربلا 5 به شرح زیر است:

الف- انهدام 55 تیپ زرهی، مكانیزه، نیروی مخصوص و پیاده به میزان 100% و 67 تیپ به میزان 50%

ب- كشته شدن حدود 30 هزار نفر و مجروح شدن حدود 70 هزار نفر.

ج- به اسارت درآمدن 2650 نفر

د- انهدام 870 تانك و نفر، 1000 خودرو، 180 توپ صحرایی، 120 توپ ضدهوایی،400 خمپاره انداز و تفنگ 106 میلمتری، 45 هواپیما و 7 هلی‌كوپتر

ه- اغتنام 230 تانك و نفربر، 200 خودرو، 20 توپ صحرایی، 100 توپ ضدهوایی،250 خمپاره‌انداز و تفنگ 106 میلیمتری و 100 دستگاه مهندسی.

 

خلاصه گزارش عملیات :

نام‌ عملیات: كربلای‌5 و عملیات‌ تكمیلی‌

زمان‌ اجرا: 1365/10/19 

مدت‌ اجرا:70 روز

تلفات‌ دشمن‌: 42700(كشته، زخمی‌ و اسیر )

رمز عملیات: یا زهرا(سلام‌ الله‌ علیها)

مكان‌ اجرا: منطقه‌ عمومی‌ شرق‌ بصره‌ -سراسر محور جنوبی‌ جنگ‌

ارگان‌های‌ عمل‌كننده: سپاه‌ پاسداران‌ انقلاب‌ اسلامی‌

وسعت منطقه تصرف شده : حدود 75 کیلومتر مربع .

اهداف‌ عملیات: انهدام‌ ماشین‌ جنگی‌ دشمن، گشودن‌ راه‌ برای‌ سرنوشت‌ جنگ‌ طولانی‌ و پاسخ‌ به‌ انتظارات‌ مردم‌ و تهدید شهر بصره‌ .

 





نقشه عملیات


 

 






طبقه بندی: عـمـلـیـاتـهـا، 
برچسب ها: عملیات کربلای 5 و شهدای عملیات کربلای5 شهر ترکالکی،  
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 1396/10/19 توسط مـحـمـدرضـا قـاسـمـی

حسین
دوشنبه 1395/07/12 02:01
سلام خداقوت برادر
بنده ازرزمندگان گردان حضرت قاسم (ع) از لشکر31عاشورا بودم ... شب اول عملیات تنها گردانی بودیم به همراه گردانی از بچه های خوزستان وارد بوارین شدیم ... ساعت 9صبح بند مجروح شدم به عقب منتقل شدم ولی متاسفانه بعدازظهر دشمن با پاتک تصرف به باقی مانده نیروهای گردان اکثرا اردبیلی بودن تیر خلاص میزنن ...
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.






تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک